Αιολική ενέργεια, άφθονη, διάσπαρτη και ανεξάντλητη

Στην πρώτη έκδοση του δισέλιδου «Οικολογικά – Ροδιακά» (15/1/2009) είχαμε αναφερθεί στις κλιματικές αλλαγές που συντελούνται στον πλανήτη μας και στις καταστροφικές συνέπειες που έχουν και θα συνεχίσουν να έχουν στο μέλλον με χειρότερους ρυθμούς από αυτούς που περιμέναμε (βλ. και φύλλο 12/3/2009). Ένας τρόπος να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα αυτά είναι να αυξηθεί η χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας περιλαμβάνουν την ηλιακή, τη γεωθερμική, τη βιομάζα και την αιολική ενέργεια. Η Ελλάδα, μαζί με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, έχει αναλάβει την υποχρέωση μέχρι το 2020 το 20% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, και να μειώσει κατά 20% την κατανάλωση ενέργειας. Μία από τις πιο σημαντικές ΑΠΕ είναι η αιολική, η ενέργεια δηλαδή που παίρνουμε από τον άνεμο και μετατρέπουμε σε ηλεκτρική. Τα βασικά πλεονεκτήματα της αιολικής ενέργειας είναι άφθονη, διάσπαρτη, δε τελειώνει ποτέ και δίνει ενέργεια χωρίς καύσιμο είναι εγχώρια πηγή ενέργειας και βοηθά στην απεξάρτηση από ακριβά εισαγόμενα καύσιμα ελκύει την εισροή ξένων επενδύσεων και ενισχύει την περιφερειακή ανάπτυξη και την αποκέντρωση του ενεργειακού μοντέλου παραγωγής η τεχνολογία εκμετάλλευσης είναι εμπορικά ώριμη, προσφέρει την καλύτερη περιβαλλοντικά λύση και «απάντηση» στις κλιματικές αλλαγές μπορούν να την έχουν όλα τα κράτη και όχι λίγοι «τυχεροί» ενισχύει το ηλεκτρικό δίκτυο λόγω της διασποράς στην ανάπτυξή της και ενισχύει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού
Η κατάσταση σε Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αιολικής Ενέργειας ( European Wind Energy Association - EWEA) το 43% από το σύνολο των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας τη χρονιά που πέρασε ήταν αιολικές, ξεπερνώντας όλες τις άλλες τεχνολογίες συμπεριλαμβανομένων του φυσικού αερίου, του πετρελαίου, του άνθρακα, των υδροηλεκτρικών, της βιομάζας και των πυρηνικών. Η αιολική φαίνεται να είναι κυρίαρχη ενεργειακή τεχνολογία στην Ευρώπη όχι όμως και στην Ελλάδα. Η συνεισφορά μας στο παγκόσμιο σύνολο έπεσε στο 0,82% το 2008, από 0,93% το 2007 και 1,01% το 2006 αφού φέτος προσθέσαμε 114 MW, έναντι 125 MW το 2007 και 173 MW το 2006. Συνολικά στην Ευρώπη το 2008 προστέθηκαν 19.651 MW ηλεκτρικής ισχύος, από τα οποία τα 8.484 ήταν αιολική ενέργεια (43%), τα 6.932 φυσικό αέριο (35%), τα 2.495 πετρέλαιο (13%), τα 762 κάρβουνο (4%) και τα 473 υδροηλεκτρικά (2%). Στο τέλος του 2008 το σύνολο των αιολικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ ανέρχεται σε 64.949 MW και αντιστοιχεί σε αύξηση 15% από το 2007, κάτι που ισοδυναμεί με την καθημερινή εγκατάσταση 20 νέων ανεμογεννητριών. Τα σκήπτρα κατέχουν η Γερμανία (20.622 ΜW) και η Ισπανία (11.615 MW). Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ισπανία η αιολική ενέργεια παρέχει περίπου 12% της συνολικής ενέργειας της χώρας αλλά φέτος το Μάρτιο λόγω των ισχυρών ανέμων στην περιοχή Castilla-La Mancha τα αιολικά πάρκα έδωσαν 40%. Η Ελλάδα έχει εγκατεστημένη ισχύ 985 MW. Στην παγκόσμια αιολική κατάταξη είχαμε μια σημαντική αλλαγή. Οι ΗΠΑ πέρασαν την Γερμανία, ενώ η Κίνα διπλασίασε την εγκατεστημένη ισχύ της για 4η συνεχόμενη χρονιά, αλλά παρέμεινε στην 4η θέση, με 3η την Ισπανία και 5η την Ινδία, ενώ τις επόμενες 5 θέσεις κατέχουν η Ιταλία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία και η Πορτογαλία. Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα μέχρι το 2004 ξεπερνούσε την Πορτογαλία στη σχετική κατάταξη. Στις ΗΠΑ η μεγάλη ανάπτυξη του 2008 αντιστοιχεί σε 50% αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος. Τα νέα αιολικά έργα του 2008, καλύπτουν το 42% όλων των νέων σταθμών παραγωγής ενέργειας που κατασκευάστηκαν την ίδια χρονιά. Οικονομική και περιβαλλοντική δύναμη Για την Ευρώπη η αιολική ενέργεια είναι παράδειγμα μια έξυπνης επένδυσης αφού τα χρήματα των πολιτών συνδράμουν τις δικές τους εθνικές οικονομίες και όχι τις οικονομίες των χωρών που εξάγουν πετρέλαιο. Επενδύοντας στην αιολική ενέργεια, υποστηρίζει κανείς την τεχνολογική ηγεσία της Ευρώπης, προστατεύει το κλίμα, στηρίζει την ασφάλεια ενεργειακής τροφοδοσίας και δημιουργεί εμπορικές ευκαιρίες, αλλά και θέσεις εργασίας. 160.000 ευρωπαίοι εργαζόμενοι απασχολούνταν άμεσα ή έμμεσα στην αιολική βιομηχανία στα τέλη του 2008, ενώ οι επενδύσεις στην ΕΕ ανήλθαν σε 11 δις €. Η παγκόσμια αιολική αγορά αιολικών εγκαταστάσεων το 2008 ανήλθε σε €36,5δις. Στις Η.Π.Α μόνο δημιουργήθηκαν 35.000 νέες θέσεις εργασίας ενώ πάνω από 400.000 εργαζόμενοι απασχολούνται στη βιομηχανία.  Η ενέργεια που θα παράγουν σε μια φυσιολογική χρονιά τα 64.949 MW των ανεμογεννητριών στην Ευρώπη καλύπτει το 4.2% της ηλεκτρικής ζήτησης και αποτρέπει την εκπομπή 108 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, που ισοδυναμεί με την απόσυρση 50 εκατομμυρίων αυτοκινήτων. Αιολική ενέργεια στο νησί της Ρόδου Στο νησί της Ρόδου υπάρχουν τρία εγκατεστημένα αιολικά πάρκα: στο Μεσσαναγρό (3 MW εγκατ. ισχύος), στον Αγ. Ισίδωρο (11,7 MW εγκατ. ισχύος) και στην Αρχίπολη (11,7 ΜW εγκατ. ισχύος) ενώ άδεια έχει πάρει και η ΔΕΗ ΑΕ (5,25 ΜW) χωρίς να την έχει μέχρι στιγμής αξιοποιήσει, και ένα άλλο αιολικό πάρκο στην Καταβιά ισχύος 17,85 MW.  Στο Μεσσαναγρό, δημιουργήθηκε πάρκο που περιλαμβάνει 5 ανεμογεννήτριες ονομαστικής ισχύος 600 KW η κάθε μία, με συνολική δηλαδή εγκατεστημένη ισχύ 3 ΜW. Το πάρκο έχει συνδεθεί στο ηλεκτρικό δίκτυο του νησιού και συνεισφέρει στη μείωση των εκπομπών του CO2 κατά 18.000 τόνους το χρόνο αφού κατά μέσο όρο παράγει 18.000.000 KWh το χρόνο. Το έργο εκτελέστηκε από την «Αειφορική Δωδεκανήσου Α.Ε» στης οποίας το μετοχικό κεφάλαιο συμμετέχει και το Ενεργειακό Γραφείο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου με ένα μικρό ποσοστό ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό κατέχει η εταιρεία ΗΛΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. (www.helector.gr) μέλος του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ήταν €3.500.000 περίπου, συμπεριλαμβανομένου και του δικτύου, και η εμπορική του λειτουργία ξεκίνησε στο 2006. Το πάρκο ελέγχεται αδιαλείπτως μέσω του δορυφόρου HELLAS SAT και οι υπεύθυνοι της εταιρείας διαβεβαιώνουν πως δόθηκε προτεραιότητα στην απασχόληση του τοπικού στοιχείου. Να σημειώσουμε ότι τόσο η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση όσο και ο Δήμος Νότιας Ρόδου έχουν οικονομικές απολαβές από τη λειτουργία του αιολικού αυτού πάρκου.  Το αιολικό πάρκο στο λόφο Κουτσούτης της Αρχίπολης Ρόδου εγκαταστάθηκε το 2009, κατόπιν εξαετούς αδειοδοτικής διαδικασίας, από την εταιρία Διεθνής Αιολική Ρόδου ΑΕ. Αποτελείται από 13 ανεμογεννήτριες ισχύος 900 kW εκάστη, του γερμανικού οίκου Enercon, έχει δηλαδή συνολική εγκατεστημένη ισχύ 11,7 MW. Διοχετεύει την παραγόμενη ενέργεια στο δίκτυο της Ρόδου μέσω του υποσταθμού της ΔΕΗ στα Αφάντου. Η ενέργεια που θα παράγει θα καλύπτει τις ανάγκες 5.730 περίπου τετραμελών νοικοκυριών της Ρόδου. Το αιολικό πάρκο στον Αγ. Ισίδωρο είναι το πρώτο που κατασκευάστηκε στη Ρόδο και έχει κατά καιρούς απασχολήσει και τη δικαιοσύνη αλλά και τον τοπικό τύπο εξαιτίας των διαφόρων προβλημάτων που υπήρχαν τόσο στην εγκατάσταση όσο και στη διαχείριση και το ιδιοκτησιακό του καθεστώς. Όπως και να έχει, το αιολικό αυτό πάρκο έχει ισχύ 11,7 MW και είναι αυτή τη στιγμή σε εμπορική λειτουργία. Το σύνολο της ονομαστικής ισχύος και των τριών αιολικών πάρκων είναι αυτή τη στιγμή 26,4 MW δηλαδή περίπου το 10% της συνολικής ονομαστικής ισχύος που είναι εγκατεστημένη στο νησί εάν προσθέσουμε και την ισχύ από το θερμικό σταθμό του ΑΗΣ ΔΕΗ στη Σορωνή. Φαίνεται ότι υπάρχει περιθώριο για την ανάπτυξη τριών ακόμα αιολικών πάρκων στο νησί της Ρόδου που μπορούν να αποδώσουν περίπου 27 MW ονομαστικής ισχύος στο σύστημα του νησιού οπότε το σύνολο της αιολικής ενέργειας θα είναι περίπου 53,4 MW και σε ποσοστό περίπου 19%.  Πηγές: ΕΛΕΤΑΕΝ (Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας),  European Wind Energy Association, Δρ. Τσιπουρίδης Ιωάννης, πρόεδρος ΕΛΕΤΑΕΝ,  Ενεργειακό Γραφείο Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου,  BBC news Ευχαριστούμε το κ. Μαν. Χαραλάμπη από το ενεργειακό γραφείο της Ν.Α Δωδεκανήσου , τον κ. Φωτιάδη από την εταιρεία Interwind και τον κ. Μπούκη από την εταιρεία Ηλλέκτωρ για τις πληροφορίες και τη βοήθεια που μας έδωσαν.